De digitale vraagbaak voor het wiskundeonderwijs

home |  vandaag |  gisteren |  bijzonder |  gastenboek |  wie is wie? |  verhalen |  contact

HOME

samengevat
vragen bekijken
een vraag stellen
hulpjes
zoeken
FAQ
links
twitter
boeken
help

inloggen

colofon

  \require{AMSmath} Printen

Het bakjesmodel in voorbeelden

Stel je hebt 9 vakjes. Bij elke beurt vul je een vakje. Herhaling is toegestaan. Wat is de kans dat alle vakjes gevuld zijn na n beurten? Ik weet niet hoe ik moet beginnen. Is dit een binomiaal probleem of niet?

Mathij
Leerling bovenbouw havo-vwo - maandag 11 januari 2016

Antwoord

Hallo Mathijs,

Laten we de bakjes nummeren van 1 t/m 9.

Er zijn $9^n$ verschillende manieren om $n$ keer een bakje te kiezen. Laten we die manieren keuzerijen noemen.

Van de keuzerijen bevatten er $8^n$ geen keuze voor bakje 1, en ook $8^n$ geen keuze voor bakje 2. Enzovoorts.

Je zou nu misschien even denken dat er $9^n-9\cdot 8^n$ keuzerijen zijn waarin alle bakjes een keer gekozen zijn.
Maar dat aantal klopt niet precies, want keuzerijen waarin zowel bakje 1 als 2 niet voorkomen hebben we nu twee keer afgetrokken Er zijn $7^n$ keuzerijen zonder bakje 1 en 2. En er zijn $\binom{9}{2}$ verschillende tweetallen bakjes die we dubbel hebben afgetrokken.

We komen op een nieuwe tussenstand $9^n-9\cdot 8^n+\binom{9}{2}7^n$.

Je raadt het al, we zijn er nog steeds niet. Kijken we naar keuzerijen waarin bakje 1, 2 Ún 3 niet voorkomen, dan hebben we die er eerst er driemaal afgehaald, en daarna weer driemaal (want er zijn drie tweetallen, 1-2, 1-3 en 2-3) erbij. Rijtjes waarin drie bakjes niet voorkomen moeten er dus weer af.

Nieuwe tussenstand $9^n-9\cdot 8^n+\binom{9}{2}7^n-\binom{9}{3}6^n$.

Rijtjes waarin 4 bakjes niet voorkomen zijn er nu eerst vier keer afgehaald, daarna $\binom{4}{2}=6$ keer per tweetal terug bijgeteld en tenslotte weer $\binom{4}{3}=4$ keer per drietal afgehaald. Het resultaat is dat ze nu dubbel zijn weggehaald.

Nieuwe tussenstand $9^n-9\cdot 8^n+\binom{9}{2}7^n-\binom{9}{3}6^n+\binom{9}{4}5^n$.

Deze redenering kunnen we voortzetten totdat we uiteindelijk uitkomen op het aantal keuzerijen waarin alle bakjes minimaal een keer voorkomen:

$9^n-9\cdot 8^n+\binom{9}{2}7^n-\binom{9}{3}6^n+\binom{9}{4}5^n-\binom{9}{5}4^n+\binom{9}{6}3^n-\binom{9}{7}2^n +\binom{9}{8}1^n$.

De bijbehorende kans is dus:

$\eqalign{\frac{9^n-9\cdot 8^n+\binom{9}{2}7^n-\binom{9}{3}6^n+\binom{9}{4}5^n-\binom{9}{5}4^n+\binom{9}{6}3^n-\binom{9}{7}2^n +\binom{9}{8}1^n}{9^n}}$.

Met vriendelijke groet,

Wie is wie?
Vragen naar aanleiding van dit antwoord? Klik rechts..!
woensdag 13 januari 2016



home |  vandaag |  bijzonder |  gastenboek |  statistieken |  wie is wie? |  verhalen |  colofon

©2001-2023 WisFaq - versie 3